Uskunalar aqllashib bormoqda, ammo kadrlar va tushuncha joyida qolmoqda… Kelgusi 50 yil uchun ‘muloqot va kengayish’ga boshchilik qilamiz

[Koreya Qishloq xo‘jaligi texnologiyalari gazetasi = muxbir Lee Hyun-woo] “30 yil avval ilk bor uchuvchisiz traktorlar va aniq dehqonchilik bo‘yicha tadqiqotlarni boshlaganimizda, atrofimizda ‘bizning mamlakatimizdek yer maydonlari tor bo‘lgan joyda buning nima keragi bor?’ degan tanqidiy ovozlar anchagina edi. Ammo atigi 2~3 yil oldin vaziyat butunlay o‘zgardi. Endi hukumat va sanoat inqiroz hissini sezib, ‘ilg‘or texnologiyalardan boshqa yechim yo‘q’ligini anglab yetdi. Afsuski, oqimlar shunchalik tez o‘zgarayotgan bo‘lsa-da, maydon ekotizimi va tushuncha hanuz o‘tmishda to‘xtab qolgan.”

Biz 13–16 kunlari Jejuda jamiyat tashkil topganining 50 yilligiga bag‘ishlangan to‘rt kunlik bahorgi ilmiy konferensiyani muvaffaqiyatli yakunlagan Koreya Qishloq xo‘jaligi mashinalari jamiyati prezidenti Jeong Seon-ok (Chungnam milliy universiteti professori) bilan uchrashdik. Mamlakatdagi ilk uchuvchisiz traktor tadqiqot loyihasida ishtirok etishdan boshlab aqlli qishloq xo‘jaligi sohasining poydevorini yaratib kelgan Jeong prezident intervyu davomida paradigma almashuvi davrida ‘maydon ekotizimini yaratish’ va ‘jamiyatning markaziy tayanch roli’ni ta’kidladi. Quyida Jeong prezident bilan savol-javob keltiriladi.

-Bu safargi 50 yillik bahorgi ilmiy konferensiya tarixdagi eng katta ko‘lamda o‘tkazilgani va ko‘plab odamlar ishtirokida muvaffaqiyatli yakunlangani aytilmoqda.
“Jamiyat prezidenti lavozimini qabul qilganimdan so‘ng, ‘a’zolar chin dildan kelishni istaydigan jamiyat’ni yaratmoqchi bo‘ldim. Agar shu paytgacha jamiyat universitet professorlari va Qishloq taraqqiyoti boshqarmasi tadqiqotchilari markazidagi yopiq tuzilma bo‘lgan bo‘lsa, endi bu chegaralarni buzib, kengayish kerak. Qishloq xo‘jaligi mashinasozligi sanoatining bir tayanchi bo‘lgan ishlab chiqaruvchilar va R&D kompaniyalari, AI va robototexnikani o‘rganayotgan davlat tadqiqot institutlari bilan birga, fermerlar bilan bevosita uchrashadigan butun mamlakat bo‘ylab shahar va tuman qishloq xo‘jaligi texnologiya markazlarining qishloq xo‘jaligi texnikasi bo‘yicha mas’ul xodimlari ham jamiyatga jam bo‘lishi kerak. Maydon xodimlarisiz qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash mazmunsiz narsaga o‘xshaydi.
Bu safar joyni dadil ravishda dam olish tipidagi resortga o‘zgartirdik va texnik maxsus ma’ruzalar hamda maydon xodimlariga qaratilgan maxsus sessiyalarni keskin ko‘paytirdik. Natijada odatda 300~400 kishi atrofida bo‘ladigan ishtirokchilar soni bu galgi bahorgi konferensiyada qariyb 600 kishiga yetib, katta muvaffaqiyatga aylandi. Bu muloqot va kengayish imkoniyatlarini ko‘rgan mazmunli tadbir bo‘ldi.”

-Ayniqsa, ikkinchi kuni o‘tkazilgan ‘kadrlar sessiyasi’ maydonda katta hamdardlik uyg‘otdi. Qishloq xo‘jaligi texnikasi sohasidagi kadrlar tanqisligi muammosiga qanday qaraysiz?
“Hozir aqlli qishloq xo‘jaligi texnikasi va AI texnologiyalari dahshatli tezlikda oldinga chiqmoqda, ammo ularni ishlatish va boshqarish uchun zarur bo‘lgan maydon ekotizimi deyarli yemirilish arafasida. Avvalo Qishloq xo‘jaligi texnologiya markazlari ijaraga berish bo‘limlaridan boshlab, smart uskunalarni boshqarish va fermerlarni o‘qitish uchun yangi dasturlar yaratish maqsadida magistr va doktor darajasidagi mutaxassislarni zudlik bilan ishga olish kerak, biroq amalda aylanuvchi lavozim tizimi va mehnat sharoiti muammolari texnologik uzilishni yanada kuchaytirmoqda. Hatto ta’lim muassasalari yosh iste’dodlarni yetishtirsa ham, ular tajriba to‘siqlari sabab boshqa tarmoqlarga oqib ketadigan ayanchli aylanishni to‘xtatish kerak. Jamiyat texnologiya, sertifikatlar, maydon tashkilotlari va byudjet bir-biriga bog‘langan amaliy choralarni hukumatga taklif etishda markaziy rol o‘ynash niyatida.”

-Joriy yilning ikkinchi yarmida o‘tkaziladigan kuzgi ilmiy konferensiyani qanday tasavvur qilyapsiz?
“Ikki yillik muddatim davomida mening asosiy kalit so‘zim ‘sanoat-universitet hamkorligi’dir. Ichki bozorni mustahkamlash va eksportni keskin kengaytirish yo‘nalishida sanoat raqobatbardoshligini oshirishimiz kerak. 20–23 oktyabr kunlari Pusandagi BEXCOda bo‘lib o‘tadigan kuzgi ilmiy konferensiyaning bosh mavzusi ham ‘Qishloq xo‘jaligi mashinasozligi sanoati raqobatbardoshligini kuchaytirish va eksport bozorlarini kengaytirish yo‘llari’ sifatida rejalashtirilmoqda. Bu safargi kuzgi konferensiya Yaponiya va Tayvan bilan qo‘shma ilmiy konferensiya shaklida o‘tkaziladi hamda global eksport tarmoqlari va rasmiy rivojlanish yordami (ODA) loyihalari chuqur muhokama qilinadi.”

-Kelgusida jamiyat intilishi kerak bo‘lgan yakuniy qarash nima?
“So‘nggi paytlarda Kyung Hee universiteti, Sejong universiteti kabi yirik oliygohlarda smart-ferma bilan bog‘liq bo‘limlar yangi tashkil etilmoqda va ular oxir-oqibat izlab keladigan asosiy maydon aynan bizning Koreya Qishloq xo‘jaligi mashinalari jamiyatimiz bo‘ladi. Bizning jamiyat qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash sohasining haqiqiy markaziy tayanchiga aylanishi va sanoat, ta’lim, davlat hamda tadqiqotni organik tarzda bog‘lashi kerak. Konferensiyaga ro‘yxatdan o‘tganlar sonidan tashqari, yangi a’zolar qo‘shilishini izchil rag‘batlantiramiz va kosmik qishloq xo‘jaligi, bio, oziq-ovqat kabi boshqa fanlar bilan uyg‘unlashgan sessiyalarni doimiy ravishda kengaytirib boramiz. Qishloq xo‘jaligi mashinasozligi sanoatining kelgusi 50 yiliga yetakchilik qiladigan dinamik jamiyatni yaratamiz.”