J-AGRI 2026 Koreya paviloni yakunlari… Yaponiya xaridorlari narxdan ko‘ra unumdorlik va sotuvdan keyingi xizmatni sinchiklab baholadi

Yaponiya Qishloq, o‘rmon va baliq xo‘jaligi vazirligining 2025-yilgi qishloq va o‘rmon xo‘jaligi sensusiga (1-fevral holatiga) ko‘ra, asosan oilaviy fermerlik bilan shug‘ullanuvchi asosiy qishloq xo‘jaligi xodimlari soni 1 mln 36 ming kishini tashkil etib, 5 yil avvalgiga nisbatan 24% kamaygan. O‘rtacha yosh 67,7 yosh, 65 yosh va undan kattalar esa 721 ming kishi bo‘lib, taxminan 70%ni tashkil qiladi. Yaponiya meteorologiya agentligiga ko‘ra, o‘tgan yozda Yaponiyada o‘rtacha harorat me’yordan 2,36℃ yuqori bo‘lib, kuzatuvlar boshlanganidan beri eng issiq bo‘lgan. Ya’ni ishchi kuchi kamaymoqda, boshqarilishi kerak bo‘lgan ekologik omillar esa ko‘paymoqda. Aynan shu bo‘shliqni nishonga olib, Yaponiya bozori eshigini qoqgan Koreya qishloq xo‘jaligi texnologiyalari kompaniyalari natijalar va vazifalarni birgalikda aniqladi.

7–9-kunlari Yaponiyaning Chiba prefekturasidagi Makuhari Messe majmuasida bo‘lib o‘tgan “16-J-AGRI Tokyo” ko‘rgazmasida Koreya qishloq va baliqchilik hududlari korporatsiyasi hamda Koreya qishloq xo‘jaligi texnikasi sanoati kooperativi boshqargan Koreya pavilonida mamlakat ichkarisidagi 27 ta kompaniya ishtirok etdi. Nashrimizning joyida olib borgan reportajidan so‘ng ishtirokchi kompaniyalar bilan qo‘shimcha suhbatlar natijasida ma’lum bo‘lishicha, Yaponiya xaridorlarining qiziqishi yuqori haroratga moslashgan inshoot-muhit uskunalari va qishloq xo‘jaligi ishlarini avtomatlashtirish texnologiyalariga qaratilgan. Biroq ko‘plab kompaniyalar joyida shartnoma tuzishdan ko‘ra maslahatlashuv va MOU bosqichida qoldi.
 

Servis xizmati, mahsulot unumdorligi va samaradorligi sinchiklab tekshirildi

Yuqori haroratga moslashgan inshoot-muhit yo‘nalishida issiqlikni saqlash, shamollatish, sovitish va isitish uskunalari e’tibor tortdi. Yuil FGC yupqa issiqlik saqlovchi materialga oz miqdorda paxta qo‘shilgan mahsuloti bilan xaridorlar qiziqishini uyg‘otdi va hozirda yapon hamkorlari bilan kelishib, narx taklifini tayyorlamoqda. Sysco vertikal to‘g‘ri-teskari diffuziya ventilyatorini ilgari surib, yapon inshoot kompaniyalari, importchilar va fermer xo‘jaliklaridan so‘rovlar oldi. Yaponiyaning bir kompaniyasi bilan mahsulotni joriy etib, mahalliy bozorda yoyish mazmunidagi MOU imzolandi. Blazenga esa ikki chiqishli sovitish-isitish qurilmasi va kichik metall issiqlik almashtirgich samaradorligi bo‘yicha maslahatlashuvlar ketma-ket davom etdi.

Yaponiya xaridorlari eng sinchiklab baholagan jihat narxdan ko‘ra unumdorlik va sotuvdan keyingi xizmat bo‘ldi. Yuil FGC vakili: “Yaponiyada ushbu mahsulot guruhi bo‘yicha narxga unchalik katta e’tibor bermaydigan muhit bor”, deya “qimmat bo‘lsa ham mahsulot yaxshi bo‘lsa ishlatishadi, shuning uchun chidamlilik va issiqlikni saqlash samaradorligini diqqat bilan so‘rashdi”, dedi. Sysco vakili esa: “Yaponiyada dilerlik markazi bormi, allaqachon bozorga kirganmi — shularni ko‘p qiziqishdi”, deya “masala Yaponiya bozorida sinovdan o‘tganlik va servis xizmati mavjudligida”, deb aytdi.
 

Avtonom harakatlanuvchi va purkash robotlari bo‘yicha mavjud qishloq xo‘jaligi texnikasini almashtirish imkoniyati hamda fermerlarga foydasi so‘raldi

Qishloq xo‘jaligi ishlarini avtomatlashtirish texnologiyalari bo‘yicha foydalilikni baholovchi savollar ko‘p bo‘ldi. GINT mahalliy ishlab chiqaruvchi bilan birgalikdagi texnologik ishlanmalar natijalariga tayangan holda xaridorlar bilan uchrashdi. Kompaniya tushuntirishicha, Yaponiya tomoni bunday avtomatlashtirish texnologiyalari mavjud qishloq xo‘jaligi texnikasi ekotizimini qanday almashtira olishi va fermer xo‘jaliklari qanday foyda olishini asosan so‘ragan. Kompaniya GINT stendiga tashrif buyurganlar sonini taxminan 1000 kishi, so‘rovnomaga javob berganlarni esa 400–500 kishi deb hisoblagan.

Hada Co., Ltd. ushbu ko‘rgazmada ochiq maydon va issiqxonalar uchun purkash robotlarini asosiy mahsulot sifatida taqdim etdi. Ochiq maydon uchun mo‘ljallangan uskuna Koreyadagi Pohang va Andong kabi hududlardagi ko‘p o‘qli olma bog‘lariga moslab ishlab chiqilgan. Yaponiyada hali ko‘p o‘qli bog‘lar keng tarqalmagan bo‘lsa-da, Aomori prefekturasidagi yosh fermerlar orasida qiziqish kuzatildi. Hada Co., Ltd. kelgusida Yaponiya sharoitiga moslashtirilgan past spetsifikatsiyali purkashga mo‘ljallangan elektr traktorni ham alohida ishlab chiqishni rejalashtirmoqda.
 

Kompaniyalar bo‘yicha 7–70 ta maslahatlashuv…MOUdan tashqari asosiy shartnoma yo‘q

Miqdoriy natijalar kompaniyalar kesimida katta farq qildi. Nashrimiz natijalarini tasdiqlagan yuqori haroratga moslashgan inshoot-muhit yo‘nalishidagi 3 ta kompaniya stendiga tashrif buyurganlar 60–150 kishi, maslahatlashuvlar esa 7–70 ta bo‘ldi (har bir kompaniya hisob-kitobi). Bir kompaniya mamlakat ichkarisi va xorijdagi 7 ta firmadan hamkorlik istagini oldi, shuningdek mahalliy kompaniyadan og‘zaki buyurtma ham oldi, ammo shartnoma yozish bosqichigacha yetib bormadi. Anglashuv memorandumi (MOU)ni hisobga olmaganda, uchala kompaniyaning ham joyida imzolagan asosiy shartnomasi bo‘lmadi.
 

3–5 yil davomida muntazam ishtirok etish va mahalliy savdo tarmog‘i hal qiluvchi omil

Kompaniyalar Yaponiya bozorini qisqa muddatli savdo nuqtasi emas, balki o‘rta va uzoq muddatli kirib borish nishoni sifatida ko‘rmoqda. J-AGRIda uchinchi yil qatnashayotgan Blazen Yaponiyada bitta dilerlik nuqtasini ta’minladi. Blazen vakili: “3–5 yil davomida muntazam chiqish kerak”, deya “kelasi yili ham qatnashib, yapon distribyutorlari orqali bozorga kirishni rejalashtiryapmiz”, dedi. Yuil FGC ham mavjud mijozlar bilan bevosita uchrashishni ishtirok maqsadi qilib, har yili qatnashish niyatida.

GINT Koreyada nisbatan zich dilerlik tizimiga ega bo‘lsa-da, Yaponiyada butun mamlakat miqyosidagi savdo kanalini ta’minlashni maqsad qilgan. Strategiya — mahalliy nufuzli global ishlab chiqaruvchi bilan birgalikda R&D olib borib, o‘sha kompaniyaning global savdo tarmog‘idan ham foydalanish. Hada Co., Ltd. esa allaqachon mahalliy sinov shartnomasini tuzgan. Kelasi yili J-AGRI o‘rniga olma ko‘rgazmasini tayanch qilib, Aomori prefekturasiga kirishni rejalashtirmoqda.

Mahalliy ko‘rgazmalar bilan farqi ham aniq edi. Sysco vakili: “KIEMSTA (Koreya xalqaro qishloq xo‘jaligi texnikasi va materiallari ko‘rgazmasi)da fermerlar tashrifi ko‘p bo‘lgani uchun iste’molchilar bilan bevosita bog‘lanadi va namoyish loyihalariga ulanib, tanilish darajasini oshirishga qulay”, deya “Yaponiya esa kompaniyalar tashrifi ko‘p bo‘lgan B2B xususiyatiga ega”, deb taqqosladi. GINT tomoni ham Koreyadagi ko‘rgazmalar subsidiya loyihalari yoki ishlatilgan traktorlar kabi fermerlarga qaratilgan savdoga yaqinroq, J-AGRI esa mahsulot va platformani tanishtirish hamda kelasi yilgi o‘rnatish talabini aniqlash joyi bo‘lganini tushuntirdi.
 

RX tomoni: taklif etilgan xaridorlar ulushi 40%dan oshdi…operator tashkilotlar natijalarni hisoblamoqda

Koreya qishloq va baliqchilik hududlari korporatsiyasi hamda Koreya qishloq xo‘jaligi texnikasi sanoati kooperativi hozirda ishtirok etgan koreyalik kompaniyalarning natijalarini jamlamoqda.
Koreya paviloni operator tashkiloti bo‘lgan Koreya qishloq va baliqchilik hududlari korporatsiyasi Smart texnologiyalar departamenti boshlig‘i Kvon Hyon A: “O‘tgan yili kompaniyalar ehtiyoji bo‘yicha so‘rov o‘tkazilganda J-AGRI qatnashishni istagan birinchi raqamli ko‘rgazma bo‘lgani uchun kutish katta edi”, deya “kutish katta bo‘lganidek, natijalar ham yaxshi bo‘ldi va kompaniyalarning munosabati ham umuman olganda ijobiy bo‘ldi”, dedi. Kvon xonim: “Yaponiyadagi ko‘rgazmalarga mahalliy kompaniyalar talabi katta bo‘lgani uchun uni muntazam ravishda loyiha maqsadli mamlakat sifatida ko‘rishni rejalashtirmoqdamiz, shuningdek Koreyadagi ko‘plab kompaniyalar ishtirok eta olishi uchun bundan keyin ham qo‘llab-quvvatlashni ayamaymiz”, dedi.

J-AGRI tashkilotchisi RX Japan bilan bir guruhga kiruvchi RX Korea bo‘lim boshlig‘i Jong Dong Hva: “Bu yil pulli kirishga o‘tilgani sabab tashrif buyuruvchilar sonidan ko‘ra sifati oshdi, taklif etilgan tashrifchilar (xaridorlar) esa 40%dan oshadi”, deya “Koreya kompaniyalari ham har bir kompaniya bo‘yicha 40 ta maslahatlashuv ichidan shartnoma tuzish ehtimoli bor 4–5 tadan xaridor bilan uchrashdi”, dedi. U davom etib: “Ko‘rgazmada atigi bitta xaridorni ta’minlashning o‘zi ham muvaffaqiyat, ko‘plab kompaniyalar esa undan ko‘prog‘i bilan uchrashgani uchun umid katta”, deb qo‘shimcha qildi.

Yaponiya — Koreya qishloq xo‘jaligi yaqin kelajakda duch keladigan keksayish va iqlim bosimini oldinroq boshdan kechirayotgan bozor. Ushbu J-AGRIda aniqlangan ko‘plab xaridorlar qiziqishi amaliy savdoga aylanishi uchun avvalo mahsulot unumdorligi, mahalliy servis tizimi va ishonchli distribyutor hamkorni ta’minlash kerakligi ishtirokchi kompaniyalarning umumiy xulosasidir.