[Intervyu] Jeonnam–Gwangju integratsiyalashgan maxsus shahri Yevropa ofisi rahbari Kim Gi Chol: “Ilk darvoza sifatida Germaniyani tavsiya qilgan bo‘lardim”

〈Tahririyatdan〉
Koreya qishloq xo‘jaligi texnologiyalari gazetasi Yevropa bozoridagi Koreya agrooziq-ovqat mahsulotlarining hozirgi holatini ikki qismli maxsus loyiha orqali ko‘rib chiqdi. ①-qism eksport statistikasida ko‘rinadigan mahsulotlar bo‘yicha tafovutlar va qayta buyurtma muammosini, ②-qism esa 2026-yilda to‘liq kuchga kirgan YI tartibga solish to‘siqlari va ularga amaliy javob choralarini yoritdi. Bu ikki loyiha asosida Koreya qishloq xo‘jaligi texnologiyalari gazetasining xorijdagi muallifi, Jeonnam–Gwangju integratsiyalashgan maxsus shahri Yevropa ofisi rahbari Kim Gi Chol bilan yozma intervyu yotadi. So‘nggi qismda Koreya agrotech kompaniyalarining Yevropaga kirish yo‘llari va Yevropadagi yosh fermerlar siyosati kabi loyihalarda sig‘magan jihatlar savol-javob shaklida beriladi.

 

Jeonnam–Gwangju integratsiyalashgan maxsus shahri Yevropa ofisi rahbari Kim Gi Chol Yevropa qishloq xo‘jaligi texnikasi bozoridagi kun tartibi endi texnikaning hajmi emasligini ta’kidladi. Turli ishlab chiqaruvchilar uskunalarini bog‘laydigan standartlar, dala maydoni darajasidagi ma’lumotlar va ish tarixi, kamera va AI yordamidagi selektiv himoya ishlovlari, avtonom boshqaruv va prognozli texnik xizmat bir butun majmua sifatida harakatlanayotganini aytdi. Fermer xo‘jaliklari uskuna narxi qadar ma’lumotlarga egalik huquqi va ish to‘xtab qolish xavfini ham hisobga olishini ham qayd etdi.

Uning fikricha, Koreya kompaniyalari sensorlar va aloqa, boshqaruv, tezkor mahsulot ishlab chiqishda kuchli tomonlarga ega, biroq Yevropa fermerlari talab qiladigan ko‘p yillik chidamlilik ma’lumotlari va standartlarga asoslangan o‘zaro ishlash, ko‘p tilli qo‘llanmalar, ehtiyot qismlar va texnik xizmat tarmog‘i borasida ba’zan kamchilik ko‘rsatadi. Kirish yo‘li noto‘g‘ri tanlansa, texnologik salohiyatdan qat’i nazar, ostonadayoq to‘xtab qolish mumkinligi haqidagi ogohlantirishdir.

Kim Gi Chol 2012-yil iyunida Germaniyaning Frankfurt hududida ochilgan Jeonnam–Gwangju integratsiyalashgan maxsus shahri Yevropa ofisini tashkil etilgan paytdan beri boshqarib kelmoqda. Bu Koreya mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organi Yevropada ochgan ilk ofisdir. Koreya qishloq xo‘jaligi texnologiyalari gazetasi 26-avgust kuni Kim rahbarga 6 blokdan iborat 25 savolli so‘rovnomani yubordi va 15-sentabr kuni javob oldi.

 Agrooziq-ovqat asosiy ustun, Gwangju texnologiya va ishlab chiqarish sanoati esa ikkinchi ustun sifatida

-Jeonnam–Gwangju integratsiyalashgan maxsus shahri Yevropa ofisini tanishtirib bersangiz.
“Yevropa ofisi 2012-yil iyunida Germaniyaning Frankfurt hududida ish boshlagan. Bu Koreya mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organi Yevropada tashkil etgan birinchi ofisdir. Tashkil etilgan paytda Jeonnam quruqlik va dengizdagi shamol energetikasi sanoati konturini chizayotgan davr edi, Yevropaning ilg‘or shamol energetikasi kompaniyalari hamda tegishli texnologiya va investitsiyalarni hududga jalb qilish asosiy maqsad edi.

O‘sha paytda loyiha konsepsiyasi va poydevor yaratish bosqichi bo‘lgani uchun qisqa muddatda ko‘zga ko‘rinadigan natija chiqarish qiyin edi. Biroq 10 yildan ortiq vaqt o‘tgan bugun esa shu davrda to‘plangan siyosat va sanoat poydevoriga tayangan holda hududiy energetika sanoati jiddiy natijalarni ko‘rsata boshladi. Uzoq muddatli nuqtayi nazardan xorijiy kompaniyalar va texnologiyalarni izlab topish, aloqalar qurish yo‘lida olib borilgan sa’y-harakatlar hududiy sanoat o‘sishiga ulanayotgani katta ahamiyatga ega. Keyinchalik ofisning roli ham kompaniyalar eksportini qo‘llab-quvvatlash va xaridorlarni topish, mahalliy hukumatlar o‘rtasidagi almashinuv, turizm va madaniyatni targ‘ib qilish, Yevropa siyosati va bozor tendensiyalarini aniqlash kabi yo‘nalishlarga kengaydi.”
 

-Joriy yil 1-iyulda integratsiyalashgan maxsus shahar ish boshlashi bilan ofisning vakolat sohasi o‘zgardi. Ish doirasi, xodimlar va byudjetda qanday o‘zgarishlar bo‘ldi?
“Eng katta o‘zgarish — xizmat ko‘rsatiladigan subyektlar va sanoat doirasi kengaygani. Ilgari Jeonnamning qishloq va baliqchilik oziq-ovqat mahsulotlari, kichik va o‘rta biznes mahsulotlari, hududiy almashinuv markazda bo‘lgan bo‘lsa, endi Gwangjuning avtomobil va ehtiyot qismlar, energetika, tibbiyot va sog‘liqni saqlash, sun’iy intellekt kabi shahar tipidagi sanoatlari va texnologiya kompaniyalari ham birga ko‘riladigan bo‘ldi. Yevropa bozorida agrooziq-ovqat va sanoat mahsulotlarining tarqatish yo‘llari hamda tartibga solish tizimlari boshqacha bo‘lgani uchun integratsiya shunchaki ish hajmi oshgani emas, balki sanoat yo‘nalishlari bo‘yicha qo‘llab-quvvatlash tizimini yanada aniqroq ajratish kerakligini ham anglatadi.

Shunday bo‘lsa-da, qishloq xo‘jaligi va agrooziq-ovqat ulushi kamaydi deb qarash qiyin. Ofis to‘plab kelgan Amazon brend pavilyoni, doimiy savdo maydoni, xaridorlar tarmog‘i va so‘nggi YI Qadoqlash va qadoqlash chiqindilari reglamenti(PPWR) bo‘yicha javob choralarini qo‘llab-quvvatlash ishlari barchasi agrooziq-ovqat eksporti bilan chambarchas bog‘liq. Biroq, integratsiya tufayli agrooziq-ovqatni asosiy ustun sifatida saqlagan holda Gwangjuning texnologiya va ishlab chiqarish sanoatini ikkinchi ustun sifatida rivojlantirish yo‘nalishida kengaymoqda.

Xodimlar va byudjet integratsiyaga mos ravishda amaldagi ish hajmi va mutaxassislik sohalarini aks ettirib qayta loyihalanishi zarur. Ayniqsa oziq-ovqat reglamenti, texnologik sertifikatlash, raqamli marketingni bitta jamoa to‘liq qamrab olishi cheklanganligi sababli bosh ofis, ixtisoslashgan tashkilotlar va mahalliy hamkorlar bilan hamkorlikni puxta yo‘lga qo‘yish muhim.”
 

-Yevropa ofisi rahbarining vazifasi nimadan iborat?
“Koreyaning mahalliy hukumatlari va kompaniyalariga Yevropaning institutlari, bozori va tashkilotlarini tushunishga yordam berish, aksincha, Yevropadagi xaridorlar va hamkorlar bizning hududimiz kompaniyalari hamda texnologiyalariga ishonishi uchun ularni bog‘lashdir. So‘nggi paytlarda qishloq va baliqchilik oziq-ovqat mahsulotlari eksporti, onlayn va oflayn tarqatish tarmoqlarini ochish, YI reglamentlariga javob berish, mahalliy hukumatlar almashinuvi va qishloq xo‘jaligi texnologiyalari hamkorligiga ayniqsa ko‘p vaqt ajratyapman.”

Yevropa qishloq xo‘jaligi texnologiyalarining ilk darvozasi — Germaniya… mavjud uskunalarga ulanadigan texnologiyadan boshlash

Agrooziq-ovqat eksporti reglament va hujjatlar masalasigacha torayib borayotgan bir paytda, ofis ikkinchi ustun deb ko‘rsatgan texnologiya va ishlab chiqarish sanoatida boshqa turdagi to‘siqlar kutib turibdi. Yevropa qishloq xo‘jaligi texnikasi bozori uzoq yillik savdo aloqalari va zich texnik xizmat tarmog‘i ustida turadi, yangi kiruvchilardan talab qilinadigani ham faqat ishlash ko‘rsatkichi emas. Kim rahbardan Koreya agrotech kompaniyalarining real kirish yo‘lini so‘radik.
 

-Koreya qishloq xo‘jaligi texnologiyalari kompaniyalari Yevropaga chiqsa, qaysi mamlakat va qaysi soha eng real darvoza bo‘la oladi?
“Ilk darvoza sifatida Germaniyani tavsiya qilgan bo‘lardim. Qishloq xo‘jaligi texnikasi, ehtiyot qismlar va aniq dehqonchilikning katta bozori bor, qishloq xo‘jaligi texnikasidan birgalikda foydalanish tashkilotlari, ishlarni pudrat asosida bajaruvchi kompaniyalar, tadqiqot institutlari, ko‘rgazmalar orqali real fermer xo‘jaliklarida sinov hamkorlarini topish mumkin. Tayyor texnikani birdaniga sotishdan ko‘ra sensor, kompyuter ko‘rishi, ish moduli, prognozli texnik xizmat, energiya boshqaruvi kabi mavjud uskunalarga ulanishi mumkin bo‘lgan texnologiyalardan boshlansa, kirish to‘sig‘ini pasaytirish mumkin bo‘ladi.

Issiqxona bog‘dorchiligi kompaniyalari uchun Niderlandiya texnologik daraja bo‘yicha eng yuqori, biroq raqobat ham keskin. Tayyor smart-fermani qanday bo‘lsa shunday eksport qilishdan ko‘ra mahalliy tizim integratorlari bilan qo‘l ushlashib, energiya tejash, ekin turlari bo‘yicha boshqaruv, mehnat kuchini qisqartirish kabi aniq bo‘shliqlarni nishonga olish kerak. Fransiyaning qishloq xo‘jaligi robotlari bozori ham istiqbolli, lekin mahalliy savdo va texnik xizmat hamkori hamda uzoq muddatli sinov zarur. Oxir-oqibat mamlakat texnologiya sohasi va hamkorga qarab tanlanishi kerak, butun Yevropani birdaniga egallash usulidan qochgan ma’qul.”
 

-Yevropa fermerlari ma’lumotlarga egalik huquqi va “ta’mirlash huquqi”ga sezgir. Koreya smart-ferma va qishloq xo‘jaligi texnikasi kompaniyalari bunga tayyorlanmay kirsa, qanday muammolarga duch keladi?
“Yevropa fermerlari uskuna narxi qadar ma’lumotlar va ish to‘xtab qolish xavfini ham ko‘radi. YI Ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonuni ulangan mahsulot foydalanuvchisining o‘zi yaratgan ma’lumotlarga kirish va ularni uchinchi tomonga taqdim etish huquqini kuchaytirdi. Agar uskuna ma’lumotlari faqat ishlab chiqaruvchi serverida qamalib qolsa yoki boshqa fermer xo‘jaligi boshqaruv tizimiga chiqarib bo‘lmasa, shartnoma bosqichidanoq ishonch yo‘qolishi mumkin.

“Ta’mirlash huquqi” barcha qishloq xo‘jaligi texnikalariga yagona qoida sifatida tatbiq etiladigan ibora emas, ammo fermer talab qiladigan asosiy mazmun aniq. Ehtiyot qismlar oqilona muddatda yetkazib berilishi, diagnostika ma’lumotlari va texnik xizmat qo‘llanmalari taqdim etilishi, mahalliy joyning o‘zida ta’mirlash imkoni bo‘lishi kerak. Bunga tayyorgarlik bo‘lmasa, qizg‘in mavsumdagi bitta nosozlik shartnomani bekor qilish, zarar qoplash talabi va obro‘ pasayishiga olib kelishi mumkin.

Yevropaga chiqadigan mahsulotlarda ma’lumotlarni eksport qilish funksiyasi va tashqi tizimlar bilan integratsiya usuli, foydalanuvchilar bo‘yicha kirish huquqlarini boshqarish, oflayn ishlash funksiyasi bilan birga ehtiyot qismlar ro‘yxati va masofaviy diagnostika tizimi bo‘lishi kerak. Shuningdek, nosozlik qabul qilingandan keyingi javob vaqti, ta’mirlash muddati, ehtiyot qismlar yetkazib berish davri kabi mahalliy sotuvdan keyingi xizmat mezonlari mahsulotni loyihalash va bozorga chiqish rejasining ilk bosqichidan tayyorlanishi lozim.”
 

-So‘nggi paytdagi Yevropa qishloq xo‘jaligi texnikasi va aniq dehqonchilik oqimlari orasida Koreya hali yetib bormagan deb his qilgan jihat nimadan iborat?
“So‘nggi oqimlarning markazida kattaroq texnikaning o‘zi emas, balki ulanish imkoniyati va ish natijasi turibdi. Turli ishlab chiqaruvchilar uskunalarini bog‘laydigan standartlar, dala maydoni darajasidagi ma’lumotlar va ish tarixi, kamera va AI yordamida selektiv himoya ishlovlari hamda begona o‘tlarni yo‘qotish, avtonom boshqaruv, elektrlashtirish va muqobil yoqilg‘i, prognozli texnik xizmat, ishlarni pudrat asosida bajarish xizmati birgalikda harakatlanadi. Texnologiyaning samaradorligi qadar fermerning mavjud uskunalari bilan bog‘lanish va reglamentlarga muvofiqlik bo‘yicha materiallarni avtomatik qoldira olish qobiliyati muhim.

Koreya texnologiyalari sensorlar, aloqa, boshqaruv va tezkor mahsulot ishlab chiqishda ustunlikka ega. Biroq Yevropa fermerlari talab qiladigan ko‘p yillik chidamlilik ma’lumotlari, standartlarga asoslangan o‘zaro ishlash, ko‘p tilli qo‘llanmalar, CE sertifikati, kiberxavfsizlik va ma’lumotlar boshqaruvi, ehtiyot qismlar hamda texnik xizmat tarmog‘i borasida ba’zan kamchilik ko‘rsatadi. Ko‘rgazmada namoyishni yaxshi o‘tkazish bilan qizg‘in mavsumda 10 soat uzluksiz ishlashni yillar davomida kafolatlash boshqa masala. Yevropa tipidagi mahsulot ishlab chiqishda mahalliy sinov va xizmat dizaynini tadqiqot va ishlanmalar(R&D)ning bir qismi deb ko‘rish kerak.”

YI yosh fermerlar siyosati: yordam puli miqdoridan ko‘ra yer, texnologiya va savdo yo‘li paketi

Yevropa qishloqlari ham qarish va vorislik muammosini boshdan kechirayotgani jihatidan Koreyadan farq qilmaydi. Biroq javob berish usuli boshqacha. Kim rahbar YI yosh fermerlarni qo‘llab-quvvatlashni bitta loyiha emas, balki bir nechta institutlar majmuasi sifatida loyihalashiga e’tibor qaratish kerakligini aytdi.
 

-Yevropaning yosh fermerlarni qo‘llab-quvvatlash va avlodlar almashinuvi siyosati orasida Koreya o‘rnak olishi mumkin bo‘lgan tizim qaysi?
“YI Umumiy qishloq xo‘jaligi siyosati(CAP) a’zo davlatlardan to‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘lovlar byudjetining kamida 3%iga teng resursni yosh fermerlarni qo‘llab-quvvatlashga sarflashni talab qiladi, yosh fermerlar uchun qo‘shimcha daromad yordami, startap yordami, investitsiya yordami, qishloq biznesini boshlashni uyg‘unlashtiradi. Bunga mamlakatlar bo‘yicha qishloq xo‘jaligi yerini ijaraga olish va sotib olish, vorislik, pensiya, past foizli moliyalashtirish, ta’lim va maslahat ulanadi. Muhim jihat shuki, bir martalik startap mablag‘i bilan tugatmay, yer, texnologiya, savdo yo‘li va turmush poydevorini bir butun ko‘radi.

Koreya o‘rnak olishi kerak bo‘lgan qism ham “yordam puli miqdori”dan ko‘ra paket dizaynidir. Nafaqaga chiqayotgan fermerlar va yosh fermerlarni bog‘laydigan vorislik vositachiligi, dastlabki 5 yil daromad barqarorligi, umumiy qishloq xo‘jaligi texnikasi va professional ish xizmatlari, boshqaruv va texnologiya mentorligi, hudud ichidagi uy-joy, parvarish va ta’lim birga ko‘rib chiqilishi kerak. Yoshlarni qishloqqa olib kelishdan ko‘ra 10 yildan keyin ham qishloq xo‘jaligini davom ettira oladigan daromad modeli va tashkilotni yaratish avlodlar almashinuvi siyosatining mohiyatidir.”
 

-Kelgusida Yevropa ofisi erishishni istagan maqsad nima?
“Ofis ko‘magini oddiy maslahat yoki tadbirda ishtirok etish bilan tugatmay, kompaniya amalda reglament hujjatlarini yakunlab, qayta buyurtma va mahalliy sinovlargacha olib boradigan tizimga aylantirishdir.

Birinchidan, PPWR javob choralari qo‘llab-quvvatlash markazini Jeonnam–Gwangju tipidagi YI reglamentlariga javob platformasi sifatida mustahkamlayman. Kelgusi 1 yil davomida ishtirokchi kompaniyalarning mahsulotlar bo‘yicha qadoqlash tarkibi jadvalini tuzish, qadoqlash materiallari yetkazib beruvchilari ma’lumotlarini ta’minlab, texnik hujjat(TD) va muvofiqlik deklaratsiyasi(DoC)ni amalda yakunlashga e’tibor qarataman. Bu jarayonda ishlab chiqilgan ma’lumot so‘rovnomasi, tekshiruv ro‘yxati va hujjat yozish shakllarini standartlashtirib, takrorlanadigan to‘ldirish talablarini kompaniya ma’lumotlarini chiqarib tashlagan holda keyslar to‘plamiga aylantiraman. Keyin esa kompaniya talabi va shoshilinchlik darajasini mezon qilib, oziq-ovqat bilan kontakt xavfsizligi, o‘rmonlarni boshqa maqsadga o‘tkazishning oldini olish, uglerod va mahsulot xavfsizligi hamda ma’lumotlar reglamentlarigacha qo‘llab-quvvatlash doirasini bosqichma-bosqich kengaytirish rejalashtirilgan.

Ikkinchidan, eksportni qo‘llab-quvvatlash mezonini “nechta mahsulotni savdoga kiritdik”dan “qanchalik sotildi va qayta buyurtma olindi”ga o‘zgartiraman. Amazon va doimiy savdo maydonlarida olinadigan savdo hajmi, iste’molchilar reaksiyasi, qaytarish sabablari va qayta buyurtma ma’lumotlarini mahsulotlar bo‘yicha tahlil qilib, imkoniyati yuqori mahsulotlarga marketingni jamlayman. Jeonnamning qishloq va baliqchilik oziq-ovqat mahsulotlari hamda Gwangjuning dizayn, qadoqlash, raqamli marketing va ishlab chiqarish texnologiyasini bog‘lagan qo‘shma targ‘ibotni ham sinab ko‘rib, bir martalik savdo qayta buyurtma va uzoq muddatli tarqatish shartnomasiga ulanishini ta’minlayman.

Uchinchidan, qishloq xo‘jaligi texnologiyalari sohasida Germaniya va Niderlandiyadagi fermer tashkilotlari, tadqiqot institutlari hamda qishloq xo‘jaligi texnikasi dilerlari orasida avval texnologik talabni o‘rganib, mahalliy qo‘llash imkoniyati yuqori bo‘lgan mahalliy kompaniyalar smart-ferma va qishloq xo‘jaligi texnikasi mahsulotlarini tanlayman. Ko‘rgazmada mahsulotni tanishtirish bilan cheklanmay, real fermer xo‘jaligida bir vegetatsiya davri davomida sinovdan o‘tkazib, ishlab chiqarish hajmi, mehnat vaqti, energiya va suvdan foydalanish, nosozliklar va ish to‘xtab qolish vaqtini raqamlar bilan tasdiqlayman. Sinov bosqichidan boshlab mahalliy o‘rnatish, ta’lim va ta’mirlash uchun mas’ul xizmat hamkorini jalb qilib, sinov tugagach savdo va texnik xizmat shartnomasiga ulanishini ta’minlayman.

Oxir-oqibat ko‘zlangan maqsad Jeonnam–Gwangju kompaniyalariga Yevropa reglamentlariga oldindan javob berish, barqaror savdo yo‘li va mahalliy hamkorlarni ta’minlashda yordam berishdir. Bir martalik eksportni qayta buyurtma va uzoq muddatli shartnomaga bog‘lab, kompaniyalarning Yevropaga eksportini kengaytirishga amaliy hissa qo‘shaman.”

〈Rahbar Kim Gi Chol profili〉

Rahbar Kim Gi Chol Koreyada ekologik muhandislik bo‘yicha magistr darajasini olgach, 2001-yilda Germaniyaga borib, Lüneburg universitetida barqaror boshqaruv tadqiqotlari bo‘yicha biznes boshqaruvi doktori darajasini oldi. Koreyaga qaytgach, Koreya savdo-sanoat palatasi qoshidagi Barqaror boshqaruv instituti va Samjong KPMGda barqaror boshqaruv konsaltingi bilan shug‘ullandi, keyin yana Germaniyaga ko‘chib, Koreya fan va texnologiya instituti(KIST) Yevropa tadqiqot instituti texnologiya boshqaruvi jamoasi hamda Koreya–YI tadqiqot-biznes hamkorlik markazida texnologiyalarni tijoratlashtirish va xalqaro hamkorlik ishlarini bajardi. 2012-yil may oyida Jeollanam-do Yevropa ofisi tashkil etilganidan(iyunda ochilgan) beri rahbar lavozimida ishlab kelmoqda, 2026-yil iyulida Jeonnam–Gwangju integratsiyalashgan maxsus shahri ish boshlaganidan keyin integratsiyalashgan maxsus shahar Yevropa ofisini boshqarib kelmoqda. Koreya qishloq xo‘jaligi texnologiyalari gazetasining xorijdagi muallifi sifatida Yevropa agrotech va agrooziq-ovqat bozori tendensiyalari haqida kolonkalar yozib kelmoqda.
 

※ Ushbu intervyu 2026-yil 26-avgustda so‘rovnoma yuborish, 9-sentabr oyida yozma javob olish orqali amalga oshirildi. Yevropa bozorida Koreya agrooziq-ovqat mahsulotlarining holati va YI reglamentlariga amaliy javob choralari [Maxsus loyiha] Yevropa bozoridagi Koreya agrooziq-ovqat mahsulotlari ①·②-qismlarida yoritilgan.