[Đường lối lệch của Lee Hyun-woo] Các tập đoàn lớn vứt bỏ lời hứa quỹ cùng phát triển 1 nghìn tỷ won… Hãy trả lời bằng ‘cùng phát triển thực sự’

‘Quỹ hợp tác cùng phát triển nông ngư thôn’ là khoản bồi thường tổn thất tối thiểu cho nền nông nghiệp trong nước đã chịu không ít thiệt hại trong quá trình mở cửa thị trường. Lời hứa cấp quốc gia huy động 1 nghìn tỷ won trong 10 năm đã dừng lại ở mức 320,7 tỷ won, tương đương khoảng 32% mục tiêu, giữa sự quay lưng của các tập đoàn lớn. Tổng thống đã trực tiếp vào cuộc và chỉ đạo xem xét phương án rót 700 tỷ won từ ngân sách nhà nước, mở ra lối đi, nhưng đây cũng là lời tự thừa nhận thất bại chính sách của chính phủ và là hồi chuông cảnh báo về sự vô trách nhiệm của các doanh nghiệp lớn. Nếu quỹ này không chỉ dừng ở hỗ trợ ngân sách mang tính hình thức mà phải dẫn tới chuyển đổi sang nông nghiệp thông minh (AX) và tăng thu nhập thực chất cho nông hộ, thì giờ đây doanh nghiệp và chính phủ phải thực sự đáp lại nhu cầu của hiện trường nông thôn.

Lời hứa 1 nghìn tỷ won quay bánh xe vô ích suốt 10 năm… Điều còn lại với nông thôn, nạn nhân của mở cửa, là ‘lời hứa suông 32,1%’
Lịch sử ngành nông chăn nuôi Hàn Quốc là lịch sử của một ‘nạn nhân của sự mở cửa tàn khốc’. Từ Vòng đàm phán Uruguay (UR) đến các FTA Hàn Quốc-Chile, Hàn Quốc-Mỹ, Hàn Quốc-EU và Hàn Quốc-Trung Quốc, thị trường nông chăn nuôi luôn bị đem ra làm vật hy sinh để mở đường xuất khẩu lấy ngành chế tạo làm trung tâm. Giữa làn sóng tấn công ồ ạt của nông sản và sản phẩm chăn nuôi nhập khẩu, nông dân chúng ta đã phải gồng mình chịu đựng gánh nặng kép là chi phí sản xuất tăng vọt và giá cả lao dốc.

Quỹ hợp tác cùng phát triển nông ngư thôn do chính phủ thành lập năm 2017 chính là thiết bị an toàn tối thiểu để điều chỉnh sự mất cân bằng này. Mục đích là các doanh nghiệp hưởng lợi từ FTA sẽ tạo quỹ tổng cộng 1 nghìn tỷ won trong 10 năm, mỗi năm đóng góp 100 tỷ won, để giúp cải thiện nền tảng của nông ngư thôn. Tuy nhiên, lỗ hổng là cơ chế tự nguyện đóng góp không có tính cưỡng chế đã dẫn tới sự thờ ơ và né tránh trách nhiệm của các tập đoàn lớn. Kết quả là do doanh nghiệp triệt để quay lưng với việc nộp quỹ, số tiền huy động được cho đến nay sau nhiều năm chỉ là 320,7 tỷ won (theo dữ liệu của Quỹ hợp tác doanh nghiệp lớn-doanh nghiệp nhỏ-ngư nông nghiệp, tính đến tháng 6 năm 2026).
 

Việc tổng thống phát biểu tại buổi báo cáo công việc rằng “đây không phải là lựa chọn mà là lời hứa, là vấn đề niềm tin” và chỉ đạo phương án nhà nước chịu trách nhiệm 700 tỷ won tuy có phần muộn nhưng vẫn là điều đáng mừng. Bộ Nông nghiệp, Lương thực và Nông thôn phải phản ánh nội dung này vào dự thảo ngân sách chính phủ năm 2027 trước ngày 2 tháng 9 tới, thời điểm trình dự toán ngân sách lên Quốc hội (120 ngày trước khi bắt đầu năm tài chính), và chính phủ cùng Quốc hội phải thu thập đầy đủ ý kiến của giới nông nghiệp để chốt kế hoạch thực thi hiệu quả. Trong cuộc điện thoại với báo này, ông Jeon Han-young, Cục trưởng Cục Chính sách Nông thôn của bộ, cho biết: “Chúng tôi đang xem xét cả phương án chính phủ bố trí ngân sách lẫn phương án các doanh nghiệp thụ hưởng tham gia quỹ cùng phát triển.”

Thoát khỏi các sự kiện mang tính ban phát và phiếu quà tặng… Cần tập trung vào hạ tầng giá trị gia tăng cao cho ‘AX và nông nghiệp thông minh’
Một khi tổng thống đã chỉ đạo huy động nguồn lực, thì việc nguồn tiền này được sử dụng như thế nào tại hiện trường cũng là điểm mấu chốt. Mục đích sử dụng của Quỹ cùng phát triển nông ngư thôn được quy định gồm: △ các chương trình giáo dục và học bổng dành cho con em nông ngư dân △ các dự án nâng cao phúc lợi cho cư dân nông ngư thôn như mở rộng dịch vụ y tế và nâng cao đời sống văn hóa △ các dự án phát triển và kích hoạt khu vực nông ngư thôn như cải thiện điều kiện định cư và cảnh quan △ các dự án hợp tác chung giữa doanh nghiệp tư nhân với nông ngư thôn và nông ngư dân trong sản xuất, lưu thông, tiêu thụ nông thủy sản △ các dự án phiếu quà tặng do Liên đoàn Hợp tác xã Nông nghiệp Trung ương và Liên đoàn Hợp tác xã Thủy sản Trung ương phát hành.

Tuy nhiên, có ý kiến chỉ ra rằng nơi sử dụng quỹ cùng phát triển đã thiên lệch về các dự án mang tính lấy lòng như hỗ trợ các sự kiện một lần của chính quyền địa phương hay đơn thuần phát hành phiếu quà tặng. Nếu hiện trường nông thôn đang bên bờ sụp đổ vì khủng hoảng khí hậu, già hóa dân số và thiếu lao động muốn thay đổi thể chất, thì ngân sách phải được tập trung vào xây dựng cơ sở hạ tầng giá trị gia tăng cao như chuyển đổi trí tuệ nhân tạo (AX), cơ giới hóa nông nghiệp trên đất màu, mở rộng nông nghiệp thông minh và cải thiện cơ cấu lưu thông. Đó là vì đây là những phần mà nông nghiệp, nông thôn và nông dân cần cho tính bền vững. Nếu việc hỗ trợ khó khăn do giới hạn của luật hiện hành, thì cũng cần song song sửa đổi các quy định liên quan.

Thể chế hóa nghĩa vụ đóng góp của các tập đoàn lớn và thực thi lấy hiện trường làm trung tâm là lời giải
Việc chính phủ bù phần thiếu hụt bằng ngân sách chỉ là biện pháp tạm thời. Việc chính phủ huy động 700 tỷ won còn thiếu cũng đi ngược lại mục đích gây quỹ ban đầu của quỹ cùng phát triển. Đây là lý do xuất hiện ý kiến cho rằng cần 마련 các thiết bị pháp lý và thể chế để các tập đoàn lớn thụ hưởng, đã hưởng lợi khổng lồ từ FTA, bắt buộc tham gia đóng góp vào quỹ. Cần tìm kiếm phương án gắn thành tích đóng góp của doanh nghiệp vào Quỹ hợp tác cùng phát triển nông ngư thôn với các ưu đãi và chế tài thực chất.

Đồng thời, phương thức thực thi quỹ phải phù hợp với tầm nhìn của nông dân tại hiện trường. Nguồn tiền cần được sử dụng cho việc phổ biến công nghệ điều khiển nông trại thông minh mà cả nông dân cao tuổi cũng có thể dễ dàng sử dụng, hỗ trợ nhà kính thông minh ban đầu để nông dân trẻ ổn định lập nghiệp, và cải thiện các bất cập trong lưu thông giúp nâng cao lợi nhuận ròng thực chất của nông hộ. 700 tỷ won mà chính phủ đã khơi thông sẽ bị thất thoát như một ‘ngân sách xoa dịu lòng dân nông thôn’ đơn thuần hay trở thành cú hích chắc chắn cho chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp sẽ phụ thuộc vào thiết kế dự án tinh vi trong thời gian tới và phản hồi chân thành của doanh nghiệp.