[Dữ liệu thay đổi nông trại] Đại diện Choi Myeong-hoe của Trang trại Nogok, Grand Champion đầu tiên 2 năm liên tiếp tại Hội thi Holstein

Đến nay chỉ có 4 nông dân chăn nuôi bò sữa từng hai lần giành Grand Champion tại Hội thi đánh giá bò Holstein Hàn Quốc. Trong số đó, người đầu tiên đứng trên đỉnh cao 2 năm liên tiếp là đại diện Choi Myeong-hoe (67 tuổi) của Trang trại Nogok ở Pocheon, tỉnh Gyeonggi. Ông Choi đã nhận Grand Champion (Giải Tổng thống) với ‘Nogok Stargazer Silver số 835’ tại ‘Hội thi đánh giá bò Holstein Hàn Quốc 2026’ diễn ra ngày 14~15 tháng 10 tại Nonghyup Anseong Farmland. Đây là lần bảo vệ ngôi vô địch thứ 2 sau khi giành 4 danh hiệu năm 2025. Tại cuộc thi lần này có 92 nông hộ trên toàn quốc đưa 223 con bò sữa tham dự.
 

Một giải thưởng cả đời một lần cũng khó nhận… Tôi muốn cho các nông dân chăn nuôi bò sữa trẻ thấy

Ông Choi nói: “Grand Champion là giải thưởng cả đời một lần cũng khó nhận, nên tôi thậm chí không nghĩ đến chuyện thắng 2 năm liên tiếp” và “Không chỉ với con rể (Lee Byeong-ju·43 tuổi) mới vào trang trại được 1 năm, tôi còn muốn cho các nông dân chăn nuôi bò sữa trẻ như thế hệ thứ hai thấy rằng dù có tuổi vẫn có thể cải tiến giống, nên suốt 30 năm qua tôi đều đặn đưa bò đi thi. Cuộc thi lần này tôi cũng tự dắt bò”.

Áp lực lớn hơn năm ngoái. Năm ngoái, cả Senior Champion và Intermediate Champion đều là bò của ông nên ông nghĩ một trong hai con sẽ lên Grand Champion, nhưng năm nay trong số 4 con vào vòng quyết định, đến cuối cùng vẫn không biết giám khảo sẽ chọn con nào. Ông Choi chia sẻ cảm tưởng: “Giám khảo làm như đi về phía con bò khác rồi lại tiến về phía bò của tôi” và “Tôi mong các hậu bối sẽ sớm phá kỷ lục này”.

Khi lần đầu giành Grand Champion năm ngoái, ông đã rơi nước mắt. Đó là lúc ông Heo Jeung của Trang trại Excellent ở Goyang, người đầu tiên dạy ông về cải tiến giống, tiến lại gần, nói ông đã vất vả và ôm ông. Ông nhớ lại: “Suốt 30 năm tôi đã dồn hết đam mê nhưng vẫn chưa đạt được thành quả cao nhất, tôi từng tự hỏi liệu có làm được trước khi nghỉ trang trại không” và “Tôi đã ôm anh ấy mà khóc”. 

Từ xuất thân hạ sĩ quan đến chôn hủy vì lở mồm long móng… 30 năm nhiều thăng trầm

Ông Choi phục vụ 5 năm 8 tháng với tư cách hạ sĩ quan và xuất ngũ năm 1986, sau đó bắt đầu làm trang trại vào năm sau. Trang trại nhỏ vắt 300kg mỗi ngày đã dừng hoạt động chỉ sau 2 năm. Ông thử làm việc khác nhưng không dễ dàng, và bị cuốn theo bầu không khí trong làng có nhiều hộ chăn nuôi bò sữa, năm 1996 ông bắt đầu lại trang trại.

Vì bắt đầu muộn hơn người khác nên ngay từ đầu ông đã tăng tốc. Từ một trại vắt sữa bằng xô, ông tự mua gom ống rồi cải tạo để làm phòng vắt sữa kiểu herringbone có thể vắt 6 con cùng lúc, bắt đầu với 20 con bò tơ lứa đầu và chỉ sau 1 năm đã sản xuất 1 tấn mỗi ngày. Việc mua tinh dịch nhập khẩu giá 40.000~50.000 won để sử dụng trong thời kỳ tinh dịch nội địa chỉ 1.000~2.000 won mỗi liều cũng bắt đầu từ khi đó. Năm 2001, khi chế độ hạn ngạch được thực hiện, ông nhận hạn ngạch 1300kg, sản lượng tăng đến 2,2 tấn mỗi ngày.

Thử thách ập đến năm 2011. Năm sau khi bỏ ra 900 triệu won (vay 600 triệu won) để xây mới chuồng bò, ông phải chôn 140 con bò đã cải tiến giống vì bệnh lở mồm long móng. Chỉ 34 con bê sống sót. Ông Choi nói: “Ba ngày trước khi xảy ra lở mồm long móng, tôi nhìn đàn bò và nói với vợ rằng việc cải tiến giống đã đạt đến một mức nào đó, vậy mà chỉ sau ba ngày đã phải chôn hết”. Ông giữ chức phó chủ tịch Ủy ban đối sách khẩn cấp của 580 nông hộ bị thiệt hại trên toàn quốc, tổ chức biểu tình lều trại ở Yeouido trong 60 ngày, nhưng tiền bồi thường chỉ khoảng 3,8 triệu won mỗi con. Trong 10 tháng không có thu nhập mà vẫn phải trả lãi, và để đáp ứng hạn ngạch 2 tấn, ông phải mua lại tới 70~80 con bò, mỗi con giá 6~8 triệu won. Ông nói: “Trước đây còn lại 60~70%, nhưng giờ giá thức ăn tăng còn giá sữa thô vẫn như cũ nên giữ được 20% cũng khó”.

Mối duyên với hội thi bắt đầu năm 1998. Năm đầu ông cũng từng đứng chót. Bước ngoặt là năm 2003. Thông qua chương trình tham quan học tập tiên tiến của Seoul Milk, ông đã đến các trang trại ở Hokkaido, Nhật Bản để học từ dọn phân đến vận hành sân trình diễn, và sau khi về nước đã lập Hội đồng Cải tiến Holstein Hàn Quốc. Khi đó, chỉ có hai người cạo lông để đưa bò dự thi, nhưng khi kỹ thuật dùng tông đơ và xịt tạo dáng học từ Nhật Bản được phổ biến, hội thi bắt đầu sôi động hơn. Ông Choi đảm nhiệm chức chủ tịch đời thứ 2 của hội đồng và tổ chức ba cuộc thi riêng tại Pocheon và Anseong. 

Giai đoạn nuôi hậu bị 4~8 tháng tuổi tạo nên thể hình cả đời

Trọng tâm trong quản lý nuôi dưỡng mà ông Choi nhấn mạnh là giai đoạn nuôi hậu bị. Bê con đi qua phòng sơ sinh rồi được thích nghi với máy cho bú tự động, và thời điểm cai sữa vốn là 90 ngày khi cho bú nhân tạo được kéo sớm xuống khoảng 80 ngày. Sau đó đến 4 tháng tuổi, ông cho ăn không hạn chế cỏ khô Bermuda và thức ăn, rồi quan sát thể hình để chuyển sang cho ăn hạn chế. Ông nhấn mạnh: “Phải tạo thể hình đúng trong giai đoạn 4~8 tháng tuổi thì mới duy trì được suốt đời”.

Trong giai đoạn này, ông dùng loại thức ăn đặc biệt gói 20kg có giá bằng ba bao thức ăn thông thường 25kg, nhưng lượng cho ăn chỉ 800g~1kg, chưa bằng một nửa mức bình thường (2,5kg). Thay vào đó, ông cho ăn cỏ khô Bermuda hạng tốt nhất, dễ tiêu hóa, để tăng dung tích cơ thể. Khi chiều cao và chiều dài thân phát triển, phần được gọi là ‘bụng chứa lớn’ sẽ nổi rõ, và cơ thể đó vẫn được duy trì khi thành bò trưởng thành. Ở giai đoạn phối giống, ông tăng thức ăn lên 3,5kg và trộn thêm tall fescue cùng alfalfa. Trong số bò mang thai, những con chuẩn bị cho cuộc thi năm sau được tăng lượng thức ăn đặc biệt lên 2kg, gấp bốn lần bò thường. Ông Choi nói: “Con bò nào tôi quan tâm thì suốt 1 năm không rời khỏi tầm mắt của tôi”.

Grand Champion số 835 năm nay là con bò mới đẻ được chỉ một tháng. Ngay sau khi đẻ, cả thể lực lẫn thể hình đều xuống nên khó đưa đến sân thi. Ông Choi và con rể Lee Byeong-ju đã tập trung vào con bò này suốt một tháng, mỗi ngày cho uống chất bổ sung năng lượng và vitamin, dùng thuốc hạ sốt để ngăn viêm vú và sốt, và truyền dịch khoảng năm lần. Ông nói: “Nó hồi phục cực nhanh nên thân hình không bị sụt, phần ngực sâu cũng đầy đặn nổi lên”.

Việc quản lý tại địa điểm sự kiện cũng quyết định thắng bại. Ở nhà ông cho thức ăn từng gáo một, nhưng tại nơi diễn ra sự kiện thì chia nhỏ từng nắm mỗi 1 giờ, dùng bát mang từ nhà để pha nước với chế phẩm men cho uống nhằm giảm stress di chuyển. Thời gian làm căng bầu vú cũng được ông thử trước ở nhà theo nhiều khung giờ khác nhau. Tuy nhiên, sáng ngày thi, khi bầu vú của số 835 không căng như kỳ vọng, trước khi trình thi 4 giờ ông rút thùng nước, chỉ cho ăn từng chút, rồi ngay trước đó cho ăn trước 2~3kg thức ăn, sau đó cho uống nước pha chế phẩm men và glycerin. Ông Choi nói: “Thời gian làm căng bầu vú đúng nhất là 16 giờ” và “Trong khoảng 4~5 giờ, con bò bước ra như trở thành một con hoàn toàn khác”. Ông không giấu những bí quyết này. Ông nói: “Nếu những gì tôi biết được chia sẻ với người khác và dẫn đến thành quả, đó chính là niềm vui”. 

1 năm vắt sữa bằng robot… Sản lượng sữa 305 ngày tăng 2118kg

Trang trại Nogok đã đưa vào 2 máy vắt sữa robot vào tháng 10 năm 2025. Sau đó, hướng cải tiến giống cũng thay đổi. Bởi những con bò cao lớn và dung tích bầu vú nhỏ khi đẻ lứa đầu robot khó tìm đúng núm vú, dẫn đến thất bại khi vắt sữa và viêm vú. Ông Choi nói: “Khi chọn tinh dịch, điều thứ nhất là chọn trong số các bò đực giống có gắn dấu vắt sữa robot, điều thứ hai là bố trí núm vú” và “Sản xuất là nền tảng, muốn vắt sữa lâu dài thì độ chắc khỏe phải tốt”. Ông giải thích rằng trước đây người ta chọn bò cao, thân dài và thanh thoát, còn nay bò ‘vuông vức’ là xu hướng toàn cầu. Ông vẫn đều đặn xem video các cuộc thi nước ngoài để điều chỉnh tầm nhìn.

Ông cảnh giác với việc cải tiến chỉ chạy theo thể hình. Theo ông, phải dùng tinh dịch luân phiên giữa hướng sản xuất và hướng thể hình. Số 835 cũng là kết quả phối giữa bò mẹ thiên về thể hình (Stargazer) và bò đực giống thiên về cân bằng (Silver). Khoảng 5 con bò sẽ đi thi được quản lý thể hình riêng dù phải hy sinh sản lượng sữa, còn số còn lại tập trung sản xuất bằng vắt sữa robot. Về xu hướng mua phôi để dự thi, quan điểm của ông là “Không phải chỉ có tinh dịch tốt là được, mà phải tạo nên con bò thông qua quản lý nuôi dưỡng”.

Những thay đổi sau khi đưa robot vào được thể hiện rõ trong kết quả kiểm định. Theo kết quả kiểm định của Viện Cải tiến bò sữa thuộc Liên đoàn Kinh tế Nonghyup, sản lượng sữa trung bình 305 ngày của Trang trại Nogok, vốn là 9789kg vào tháng 10 năm 2025 khi đưa robot vào, đã tăng lên 11.907kg vào tháng 10 năm 2026, tăng 2118kg(21,6%) chỉ trong 1 năm. Trong cùng kỳ, sản lượng sữa trung bình vào ngày kiểm định cũng tăng từ 33,1kg lên 39,6kg mỗi con. Trong kiểm định tháng 10 năm 2026, tỷ lệ mỡ sữa là 4,53%, tỷ lệ protein sữa là 3,27%, và sản lượng sữa 305 ngày của bò đã đẻ từ lứa 3 trở lên đạt tới 13.435kg. Thực tế 76 con có ghi chép vắt sữa đang sản xuất 3010kg mỗi ngày. Ông Choi nói: “Nếu như trước đây, để lấp đầy mức hạn ngạch này thì phải vắt khoảng 90 con”.

Tuy nhiên, quan điểm của ông Choi là không được chỉ phó mặc cho máy móc. Trong kiểm định tháng 10, số tế bào soma trung bình là 273.000 tế bào mỗi 1ml, giảm 219.000 tế bào so với tháng trước, nhưng vẫn có 9 con vượt 500.000 tế bào. Ông nói rằng ông dặn Lee Byeong-ju: “Những con bò tơ lứa đầu không thích nghi được với robot thì dù phải ép cũng phải đẩy vào để vắt sữa” và “Phải có người theo dõi cho đến khi bò thích nghi, phải điều chỉnh bò của mình phù hợp với máy thì mới ngăn được viêm vú”. Nếp sinh hoạt thức dậy lúc 3 giờ rưỡi sáng để vắt sữa đã thay đổi. Hiện nay, Lee Byeong-ju đi làm lúc 6 giờ sáng và kiểm tra bằng dữ liệu xem có con bò nào chưa vào robot hay không.

Trong thời gian tới, ông có kế hoạch giảm số lượng nuôi để nâng cao hiệu quả. Số bò kiểm định của Trang trại Nogok hiện là 200 con (bò đã đẻ 107 con, bò chưa đẻ 93 con). Dựa trên xét nghiệm hệ gen của bò hậu bị, ông Choi dự định giảm xuống 150 con gồm 75 bò vắt sữa·15 bò cạn sữa·60 bò hậu bị, mua thêm 300kg hạn ngạch để đạt 3 tấn mỗi ngày. Ông nói: “Giảm số lượng thì phân thải giảm và môi trường của bò tốt hơn” và “90 con với 70 con là khác biệt một trời một vực”. 

Chọn 6 con cho cuộc thi tiếp theo… “Luôn mang theo ước mơ”

Thế hệ tiếp theo của Trang trại Nogok là Lee Byeong-ju. Sau khi kết hôn, dù vẫn đi làm công ty, cứ vào ngày nghỉ anh lại giúp việc trang trại, và ngày 15 tháng 8 năm ngoái anh chính thức vào làm tại trang trại. Anh Lee nói: “Từ khi kết hôn tôi đã biết gia đình làm trang trại, bố vợ đã gây dựng rất tốt nên đây là môi trường làm việc thuận lợi, vì vậy tôi quyết định vào làm”.

Ông Choi dự định trong 5 năm tới sẽ làm việc cùng Lee Byeong-ju, truyền lại bí quyết rồi giao lại trang trại. Việc tham dự hội thi Seoul Milk tổ chức năm sau sẽ do Lee Byeong-ju dẫn dắt. Tuy vậy, không có nghĩa là ông buông tay. Ông đã chọn sẵn 3 bò hậu bị và 3 bò đã đẻ để đưa đến hội thi tháng 5 năm sau và bắt đầu quản lý. Ông Choi nói: “Nếu là nông hộ cải tiến giống làm trang trại, thì luôn mang theo ước mơ. Mục tiêu bao giờ cũng đặt cao”. Như mọi năm, ông khẳng định quyết tâm chuẩn bị một cách có hệ thống cho cuộc thi năm sau.